Η ρήτρα της αμοιβαιότητας στη δεύτερη τραπεζική οδηγία 89/646/ΕΟΚ και οι επιπτώσεις της στον ελληνικό τραπεζικό χώρο

Στο βιβλίο αυτό μελετάται η εφαρμογή και ισχύς της ρήτρας της αμοιβαιότητας κατά τις διατάξεις της δεύτερης τραπεζικής οδηγίας (89/646/ΕΟΚ) αναφορικά με την εγκατάσταση και λειτουργία των πιστωτικών ιδρυμάτων τρίτων χωρών που είναι εγκατεστημένα στην Κοινότητα και κοινοτικών πιστωτικών ιδρυμάτων που είναι εγκατεστημένα στις αγορές των τρίτων χωρών. Η ρήτρα της αμοιβαιότητας θεσμοθετήθηκε μέσα από τις διατάξεις της δεύτερης τραπεζικής οδηγίας η οποία ψηφίσθηκε μετά τις διακηρύξεις της Λευκής Βίβλου επιχειρώντας και επιδιώκοντας τη ρύθμιση της ενιαίας τραπεζικής αγοράς. Πιο συγκεκριμένα, στο πρώτο μέρος του βιβλίου γίνεται ιστορική αναφορά στη ρήτρα της αμοιβαιότητας μέχρι τη δεύτερη τραπεζική οδηγία και στις υπόλοιπες καινοτόμες αρχές που εισήγαγε η οδηγία αυτή με τις διατάξεις της, δηλ. στην ενιαία άδεια λειτουργίας για τα κοινοτικά πιστωτικά ιδρύματα, στην αμοιβαία αναγνώριση των τραπεζικών δραστηριοτήτων και στην εποπτεία των πιστωτικών ιδρυμάτων από το κράτος καταγωγής τους. Αμέσως μετά, στο δεύτερο μέρος επιχειρείται μία ανάλυση και νομική προσέγγιση της έννοιας της αμοιβαιότητας όπως αυτή αναφέρεται στα άρθ. 8 και 9 της οδηγίας. Στα κεφάλαια αυτά εξηγείται η διαφορά ανάμεσα στην ύπαρξη καθεστώτος αμοιβαιότητας και στην έλλειψη αυτού καθώς και η διάσταση μεταξύ των διατάξεων της αρχικής πρότασης της Επιτροπής και του τελικού κειμένου της οδηγίας και η συμβολή των παραγόντων που συνετέλεσαν σ αυτή τη διαφορά. Η μελέτη ολοκληρώνεται με την αναφορά της εφαρμογής της ρήτρας της αμοιβαιότητας στην ελληνική έννομη τάξη η οποία προσαρμόσθηκε προς τις κοινοτικές διατάξεις της δεύτερης τραπεζικής οδηγίας με την ψήφιση του τραπεζικού νόμου 2076/92. Τέλος, η συγγραφέας καταλήγει σε γενικά συμπεράσματα ως προς την έννοια της αμοιβαιότητας και τα κενά που δημιουργούνται από τις διατάξεις της σχετικής οδηγίας, ως προς τη δυνατότητα εφαρμογής των μηχανισμών που επιβάλλουν την ύπαρξη και τη διατήρηση του καθεστώτος αμοιβαιότητας μεταξύ των εμπλεκόμενων τραπεζών και χωρών και τέλος, ως προς τις συνέπειες που μπορεί να έχει η ανατροπή του καθεστώτος αμοιβαιότητας στον διεθνή τραπεζικό χώρο αλλά και στην παγκόσμια εμπορική αγορά.