Η "Χαμένη πολιτεία" που έφερε στο φως ο αείμνηστος αρχαιολόγος Σπυρίδων Μαρινάτος, αναβιώνει μέσα από τις σελίδες αυτού του λευκώματος, με τη γλαφυρή αφήγηση της κόρης του και καθηγήτριας του Πανεπιστημίου του Ιλλινόις Ναννώς Μαρινάτου, την εμπνευσμένη επιμέλεια της έκδοσης από την ιστορικό τέχνης Κλέα Σουγιουλτζόγλου, και τις μοναδικές φωτογραφίες του Γιάννη Γιαννέλου, από το χώρο της ανασκαφής....

Μια απλή αναφορά στα ζητήματα που πραγματεύονται οι ιστορικές μελέτες που δημοσιεύονται στον παρόντα τόμο φανερώνει το σημαντικό θεματικό εύρος του: από τη δράση του Πατριάρχη Ιεροσολύμων Δοσιθέου στο τέλος του 17ου αιώνα και τη σχέση του με τους Ρώσους, στο Μακεδονικό Ζήτημα? από τον Ελληνισμό του Πόντου τον 19ο αιώνα και την προσπάθεια δημιουργίας στρατιωτικού σώματος Ποντίων το 1919 με στόχο την απελευθέρωση του Πόντου, στην εγκατάσταση και την πολιτική δραστηριοποίηση των Μικρασιατών προσφύγων στην εναπομείνασα Ελλάδα κατά τον Μεσοπόλεμο· από τη σχέση του Βενιζέλου με τους μουσουλμάνους της Κρήτης, μέχρι ζητήματα της περιόδου της Κατοχής, όπως η δίωξη του μητροπολίτη Σερρών, και της μετεμφυλιακής περιόδου με την εκδοτική δραστηριοποίηση του ΚΚΕ....

-...

-...

Ο Πειραιάς, το κυριότερο λιμάνι της Αττικής, σκάλα στο ταξίδι του ευρωπαίου περιηγητή στο παρελθόν και μεταξύ των σημαντικότερων σύγχρονων λιμανιών της Ανατολικής Μεσογείου, εικονίζεται σε πολυάριθμα χαρακτικά στις περιηγητικές εκδόσεις των περασμένων αιώνων....

-...

Ήταν ακριβώς τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια, δηλαδή το τέλος της δεκαετίας του 40 και αρχές της δεκαετίας του 50, που η μικρή μας πόλη προσπαθούσε να συνέλθει από το σοκ του σεισμού του 1948 και τα μαύρα σύννεφα του Εμφυλίου και της εσωτερικής τοπικής διένεξης....

Το Βυζάντιον, η αποικία των αρχαίων Ελλήνων, επιλέχθηκε το 324 μ....

Η έκδοση αυτή πραγματοποιήθηκε με την ευκαιρία της ομώνυμης έκθεσης παλαιών χαρτών της Μακεδονίας, που διοργάνωσε το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης στον εκθεσιακό χώρο του Μεγάρου Εϋνάρδου (28 Μαΐου 2013 έως 12 Ιανουαρίου 2014)....

Μακρινός απόγονος της Αναγέννησης και του Διαφωτισμού, η κλασική αρχαιολογία διαμορφώθηκε ως νεωτερικός επιστημονικός κλάδος κατά τον όψιμο 19ο αιώνα, μέσα από την ανάγκη της Δύσης να συγκροτήσει μια διακριτή πνευματική γενεαλογία....

Η αρχαιολόγος Έβη Τουλούπα γράφει για τις αναμνήσεις της από την πρώτη τοποθέτησή της ως Επιμελήτριας Αρχαιοτήτων, το 1962, στην Κέρκυρα....

Τα Δεκεμβριανά που, κατά τον συγγραφέα, καθόρισαν την ιστορία της νεότερης Ελλάδας, διαχωρίζοντας το μέλλον της από αυτό των Βαλκανίων, άφησαν πίσω τους πολύ πόνο και μεγάλα ερωτηματικά....

Περίπου 350 πρωτοδημοσιευόμενες φωτογραφίες, τραβηγμένες την περίοδο 1941-1944 από Γερμανούς στρατιώτες των δυνάμεων Κατοχής, ξαναδιηγούνται εύγλωττα και με την πειστικότητα των ντοκουμέντων την ιστορία της κατοχικής Θεσσαλονίκης....

Ο εμφύλιος πόλεμος, με τους δεκάδες χιλιάδες νεκρούς στα πεδία των μαχών, τις εκτελέσεις πολιτικών κρατουμένων, τους εκατοντάδες χιλιάδες εσωτερικούς πρόσφυγες, αποτέλεσε μια κατεξοχήν τραυματική εμπειρία που διαίρεσε βαθιά την ελληνική κοινωνία, για δεκαετίες, σε νικητές και ηττημένους....

Στα ζοφερότερα χρόνια του Β Παγκοσμίου Πολέμου, όταν τίποτα δεν έμοιαζε ικανό να σταματήσει τα γερμανικά στρατεύματα, ο Χίτλερ στρέφει την προσοχή του στην Κρήτη, ιδανική βάση για τη γερμανική κυριαρχία στη Μέση Ανατολή....