Στον τόμο αυτόν δημοσιεύονται κείμενα που διερευνούν τις αντιφάσεις αλλά και τις ιστορικές ωσμώσεις ανάμεσα στα παραδοσιακά συστήματα σκέψης και στις ιδέες του Διαφωτισμού και των μεγάλων αστικών επαναστάσεων, όπως αυτές κωδικοποιήθηκαν με αναφορά στην εθνική ιδεολογία, στις αξίες του Εικοσιένα και στη συλλογική εμπειρία του πολέμου της Ελληνικής Ανεξαρτησίας....

Πώς και γιατί τα περίφημα "εθνικά θέματα", όταν εμφανίζονται με αυτή τη μορφή, με αυτήν ακριβώς τη διόλου αθώα γλωσσική διατύπωση, είναι ζητήματα εσωτερικής πρωτίστως πολιτικής, τα οποία έχουν άμεση σχέση με τη διεκδίκηση ή διατήρηση της εξουσίας....

"Των εχθρών τα φουσάτα περνούσαν/σαν το λίβα που καίει τα σπαρτά", υπυνθυμίζει ένα παλιό στρατιωτικό εμβατήριο, πριν μας διαβεβαιώσει πως "η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει"....

Με το δόγμα Τρούμαν οι ΗΠΑ αντικατέστησαν τη Βρετανία στη χορήγηση οικονομικής και στρατιωτικής βοήθειας προς τις ελληνικές κυβερνήσεις, προκειμένου να κερδηθεί ο Εμφύλιος πόλεμος....

-...

Ο τελικός απολογισμός του κόστους της τριετίας 1946-1949 σε αίμα μπορεί να γίνει κατά προσέγγιση μόνο, εξαιτίας της δυσκολίας ακριβούς προσδιορισμού, αφ ενός των απωλειών των παραστρατιωτικών σωμάτων από την κυβερνητική πλευρά και αφετέρου των απωλειών του Δημοκρατικού Στρατού, ιδιαίτερα στους καιρούς της ήττας....

-...

-...

"Επί Μεταξά βιάσθηκαν γυναίκες, υπέστησαν μαρτύρια χιλιάδες άνθρωποι, σκοτώθηκαν και γκρεμίστηκαν από τα μπαλκόνια της Ασφάλειας γέροι, έγιναν τόσα εγκλήματα, μα κανείς απ αυτούς δεν είπε τίποτα....

Στη μελέτη αυτή για τον Πούσκιν και την Ελληνική Επανάσταση, δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα σε θέματα, όπως η αρχική αντίδραση του Ρώσου ποιητή στο εγχείρημα του Υψηλάντη στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες, η καταγραφή των κατορθωμάτων των Ελλήνων στα λογοτεχνικά του έργα, η απογοήτευσή του και ο σκεπτικισμός του απέναντι στους Έλληνες, προϊόντα της αποτυχίας της ελληνικής εξέγερσης στις Ηγεμονίες....

-...

Οι Άγγλοι ήσαν άσπονδοι και αδιάλλακτοι εχθροί της εθνικής μας αντίστασης, όπως αυτή τελικά διαμορφώθηκε, σε ένα παλαϊκό κίνημα ενάντια στους κατακτητές....

-...

Ελλιπής έρευνα της αρχαίας ιστορίας σας και πολιτικές σκοπιμότητες διαμόρφωσαν τη θεωρία ότι η Μακεδονία δεν ήταν ποτέ ελληνική χώρα ούτε οι Μακεδόνες γνήσιοι Έλληνες....