Η παρούσα μελέτη, αποτέλεσμα πολύχρονης έρευνας των πηγών και αξιοποίησης της υπάρχουσας βιβλιογραφίας, αποτελεί ένα εγχειρίδιο της Θεσσαλικής Ιστορίας της μεταβυζαντινής εποχής....

Η έκδοση και ο σχολιασμός των ιεροδικαστικών πρακτικών του οθωμανικού δικαστηρίου της Λάρισας των ετών 1650-1652 προσφέρουν σε αυτόν που ενδιαφέρεται για την οθωμανική περίοδο της Θεσσαλίας, αλλά και της ελληνικής χερσονήσου γενικότερα, τη δυνατότητα να έρθει σε επαφή με σημαντικές πηγές του 17ου αιώνα και να γνωρίσει από κοντά ορισμένες όψεις της κοινωνικής και οικονομικής ιστορίας της περιοχής: Ο οθωμανός καδής και ο τρόπος λειτουργίας του δικαστηρίου του, οι συνοικίες της οθωμανικής Λάρισας και οι κάτοικοι τόσο αυτών όσο και των γύρω χωριών του καζά, οι γυναίκες και η οικογενειακή ζωή (γάμος, διαζύγιο, ανατροφή των παιδιών), οι σκλάβοι, τα ευαγή ιδρύματα (βακούφια), η οικονομική ζωή (δάνεια και πίστωση) και η εγκληματικότητα αποτελούν ορισμένα μόνο από τα θέματα για τα οποία μπορεί κανείς να αντλήσει πληροφορίες από το πλούσιο υλικό των πηγών που εκδίδονται εδώ....

Στον παρόντα τόμο επανεκδίδονται τριάντα επτά μελέτες γραμμένες στα ελληνικά και στα αγγλικά (δύο μελέτες επίσης σε γαλλική μετάφραση), μέσα στην περίοδο 1995-2000....

-...

H μεσαιωνική ελληνική ιστορία είναι μια περίοδος για την οποία οι γνώσεις μας εξακολουθούν να παραμένουν αρκετά ασαφείς και συγκεχυμένες....

"Το Κομιτάτο που συχνά αναφέρεται και ως "βουλγαρομακεδονικό κομιτάτο" ή ακόμα και ως Αξονο-Βουλγαρο-Μακεδονικό Κομιτάτο, ήταν ένα σώμα ενόπλων σλαβόφωνων πολιτοφυλάκων με έδρα την Καστοριά....

Το Βυζάντιο, η Πόλη του Κωνσταντίνου - Κωνσταντινούπολη, η "Νέα Ρώμη" της Ανατολικής Αυτοκρατορίας, έμελλε να γίνει από τις αρχές του τετάρτου αιώνα μ....

Το 1965, ως νεαρός δάσκαλος, είχα την ευκαιρία να μελετήσω τα "Ενθυμήματα Στρατιωτικά" του Νικ....

-...

Είναι μια αφήγηση - οδοιπορικό από τη Μάνη του τέλους του δέκατου όγδοου αιώνα, στην Πόλη και τη Γωνιά της Κυζίκου του δέκατου ένατου και στην Κομοτηνή του εικοστού αιώνα, που μέσα από την ιστορία κάποιων "ανώνυμων" και ταπεινών ανθρώπων, καταδείχνει πως η καθημερινότητα είναι ίδια για όλους τους ανθρώπους, ανεξάρτητα από τόπο, χρόνο ή θρησκεία....

Ο βυζαντινός κόσμος σε πολλές περιπτώσεις έχει αποδείξει πόσο απείχαν οι θεωρητικά υψηλές αξίες και ιδανικά που προέβαλλε, σε σχέση με την πρακτική εφαρμογή και υλοποίησή τους....

-...

Η μονογραφία αυτή εξετάζει τον πολυτάραχο βίο και την πολιτεία του Λέοντος Σγουρού, μιας από τις δυναμικότερες αλλά και τις πλέον αμφισβητούμενες μορφές του ύστερου μεσαιωνικού Ελληνισμού κατά την κρίσιμη εποχή μετάβασης από τα τέλη του 12ου στις αρχές του 13ου αιώνα....

Ανάμεσα σ Ανατολή και Δύση, από τα άκρα της Ευρωπαϊκής Τουρκίας μέχρι τα Θεσσαλικά όρια, ανάμεσα στο διευρυμένο εδαφικά μέχρι το 1881 ελλαδικό βασίλειο, από τη μια πλευρά, και ως τα μικρασιατικά παράλια και τη μικρασιατική ενδοχώρα, από την άλλη, ο ενδιάμεσος ελληνισμός εκπροσωπούσε αναμφισβήτητα τον κύριο κορμό, το συμπαγέστερο και ανθεκτικότερο πληθυσμιακά και εθνολογικά στοιχείο των απανταχού Ελλήνων....

Το μακεδονικό ζήτημα, όπως πολύ εύστοχα επισημαίνει ο Νικόλαος Βλάχος στην κλασική πια, αλλά τόσο πολύτιμη εργασία του "Το Μακεδονικόν ως φάσις του Ανατολικού Ζητήματος", δεν είναι αυτοτελές και αυθύπαρκτο, αλλά συνδεδεμένο οργανικά με την παράλληλη εξέλιξη του ανατολικού προβλήματος....