Την εποχή μετά τον πόλεμο του 1897, μετά το 1912-13 και τους άλλους αγώνες για την εθνική αποκατάσταση, μετά από δυο παγκόσμιους πολέμους η προσωπικότητα του Παύλου Μελά μπορεί να φαντάζει απόμακρη, σχεδόν μυθιστορική.

Περισσότερο ίσως από το ιππικό των Βησιγότθων, των Οστρογότθων και των Ούννων, από τους τοξότες των Αβάρων, των Σασσανιδών Περσών και των προ-οθωμανικών νομαδικών τουρκοφώνων φύλων της Ανατολής και των Βαλκανίων (από τους Ονόγουρους ως τους Πατζινάκους/Πετσενέγγους, τους Ούζους και τους Κο[υ]μάνους/Πολόφτσους/Κιπτσάκους), από τις μαζικές εγκαταστάσεις των ημι-νομάδων Σλάβων, από τους καταστροφικούς στόλους των Βανδάλων και των «Σαρακηνών» Αράβων, από τις ληστρικές επελάσεις των Βουλγάρων, από τους πελέκεις των Σκανδιναβών, από τις πολιορκητικές μηχανές των Νορμανδών και των διαφόρων Σταυροφόρων πριν και μετά το 1204, από τις δηώσεις των Καταλανών και τις μαζικές εγκαταστάσεις των Αλβανών, και ακόμη από τα καταστροφικά κανόνια των Οθωμανών, το Βυζάντιο και η υστεροφημία του στην παγκόσμια ιστορία κινδύνεψαν από την ανελέητη γραφίδα του μεγάλου Άγγλου ιστορικού της εποχής του Διαφωτισμού και του Ορθολογισμού, Εδουάρδου Γίββωνος (Edward Gibbon: 1737-1794), που στο 2ο μισό του 18ου αιώνα τούς «κατάφερε» όντως αποφασιστικά χτυπήματα· αποτελεί την πρόδρομη επιτομή της μεταγενέστερης περίφημης φράσης “…the pen is mightier than the sword…” («η γραφίδα είναι ισχυρότερη του ξίφους») του Άγγλου συγγραφέα του 19ου αιώνα, Edward Bulwer-Lytton (1803-1873), στο πεντάπρακτο θεατρικό του έργο Richelieu; or the Conspiracy (Λονδίνο, 1839)...

Στην ιστορική έρευνα για ένα λαό ή μιας κοινωνίας είτε ευρύτερης είτε τοπικά περιορισμένης δεν αρκούν μόνο τα πρόσωπα, τα γεγονότα και οι καταστάσεις, που συνθέτουν την ιστορική εξέλιξή της...

Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, η Ελλάδα κλήθηκε να βρει μια νέα στοχοθεσία που θα καθόριζε το ποια ήταν η χώρα στην εποχή μετά τη Μεγάλη Ιδέα...

Πίσω από το παγκόσμιο σύμβολο που αντικρίζουμε σήμερα στην Ακρόπολη, κρύβεται η αντίφαση του Παρθενώνα: ένα οικοδόμημα σμιλεμένο με πεντελικό μάρμαρο, αλλά χρηματοδοτημένο από τη βία και τους φόρους μιας συμμαχίας που γεννήθηκε για να αντιμετωπίσει τους Πέρσες...

«Ωρκίσθημεν λοιπόν υπέρ της ελευθερίας των ομοδόξων χριστιανών, και όλων των Ελλήνων· αλλά διάφορα περιστατικά περιώρισαν ημάς εις ωρισμένην έκτασιν»...

Αθήνα, Μάρτιος 1972...

Το παρόν βιβλίο δεν είναι απλώς άλλη μία προσπάθεια καταγραφής του χρονικού της επαναστάσεως...

-...

-...

Ο αγώνας των Ελλήνων για την εθνική τους ανεξαρτησία συμπεριλάμβανε αναπόφευκτα στο βάθος και τη μορφή του πολιτικού καθεστώτος με το οποίο θα ζούσαν μετά την απελευθέρωσή τους...

Γεννήθηκαν στη νοτιότερη άκρη της Ευρώπης, εκεί που φώλιαζαν επαναστάτες και πειρατές...

Η Έκθεση Pirie αποτελεί μια πρώτης τάξεως αξιολόγηση της μυστικής δράσης των Βρετανών στην Ελλάδα κατά τις πρώτες φάσεις του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και της Κατοχής (1940-1942), δηλαδή από την ιταλική εισβολή μέχρι την ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοπόταμου στα τέλη του 1942...

Στην καρδιά της πόλης των Ιωαννίνων η δημόσια γλυπτική λειτουργεί ως δυναμική πρακτική πολιτισμικής μνήμης και εργαλείο πολιτικής χωροθέτησης της εθνικής ταυτότητας...

-