Ανελεγξιμότητα

Στην προσπάθειά μας να δράσουμε και να οργανώσουμε αποτελεσματικά τη ζωή μας, επιχειρούμε να θέσουμε ολοένα και περισσότερες πτυχές του κόσμου υπό τον έλεγχό μας. Από τους πλανήτες και τα μικρόβια μέχρι τις θερμίδες του φαγητού μας και τη μουσική που ακούμε, καθιστούμε τα πράγματα μετρήσιμα, προσβάσιμα, χειραγωγήσιμα, διαθέσιμα – με μια λέξη ελέγξιμα. Όταν όμως τα πάντα τελούν υπό έλεγχο, κάτι χάνεται. Ο κόσμος σωπαίνει, η μαγεία εκλείπει και ο βαθύτερος συντονισμός με τους άλλους, με τη φύση και με τα πράγματα γίνεται αδύνατος. Στο δοκίμιό του για την Ανελεγξιμότητα, ο διαπρεπής γερμανός κοινωνιολόγος και φιλόσοφος Hartmut Rosa αναλύει τις κοινωνίες της ύστερης νεωτερικότητας μέσα από το σχήμα μιας διαρκούς διελκυστίνδας. Από τη μία πλευρά βρίσκονται οι λειτουργικές και θεσμικές αναγκαιότητες του ελέγχου, της διαχείρισης και της αποτελεσματικής παρέμβασης στον κόσμο· από την άλλη, η σπουδαιότητα της διαφύλαξης μιας θέσης για το ανέλεγκτο, αυτό δηλαδή που καταστατικά δεν μπορεί να ελεγχθεί.