Άνισα ενωμένοι

Η συζήτηση για την Ανατολική Γερµανία και τη σχέση µεταξύ Ανατολής και Δύσης αναζωπυρώνεται ξανά και ξανά. Είτε µε αφορµή επετειακές χρονιές είτε µετά από κοινωνικές διαµαρτυρίες. Κι όµως, η δηµόσια αυτή αντιπαράθεση δεν οδηγεί σε αµοιβαία κατανόηση. Ανακυκλώνεται διαρκώς, µε τις κατηγορίες να διαδέχονται τις αντικατηγορίες: «Δεν έχετε ακόµα ξεπεράσει τον “Χίτλερ µέσα σας” (και τη “διπλή δικτατορία”)» – «Μας υποβαθµίσατε οικονοµικά και συµβολικά». Όλα αυτά ενώ έχουν, ήδη, συµπληρωθεί 36 χρόνια από την πτώση του Τείχους του Βερολίνου και η ακροδεξιά «Εναλλακτική για τη Γερµανία» (AfD) θριάµβευσε στις πρόσφατες εκλογές στη Σαξονία-Άνχαλτ και προηγείται στις δηµοσκοπήσεις σε πανεθνικό επίπεδο. Μέσα σε αυτό το πολιτικό πλαίσιο παρεµβαίνει, µε µια τεκµηριωµένη και πολυδιάστατη ανάλυση, ο «πιο δηµοφιλής ερευνητής της γερµανικής κοινωνίας» σύµφωνα µε τη Frankfurter Allgemeine Sonntagszeitung. Ο Στέφεν Μάου, εξετάζει κριτικά τις παρεµβάσεις στη δηµόσια συζήτηση και αµφισβητεί τη θεωρία της σύγκλισης, σύµφωνα µε την οποία η Ανατολική Γερµανία θα εξελιχθεί µε τον χρόνο έτσι ώστε να µοιάσει στη ∆υτική. Ο Μάου υποστηρίζει ότι, λόγω των εµπειριών της ζωής στη Λαοκρατική Δηµοκρατία της Γερµανίας αλλά και κατά τη διάρκεια των χρόνων της επανένωσης, η Ανατολή θα παραµείνει διαφορετική – οικονοµικά, πολιτικά αλλά και ως προς την ταυτότητά της. Δεδοµένης της αδύναµης κοινωνικής εδραίωσης των πολιτικών κοµµάτων σ'' αυτή, προτείνει να δοκιµαστούν εναλλακτικές µορφές δηµοκρατικής συµµετοχής, όπως για παράδειγµα η δηµιουργία συµβουλίων πολιτών. Ένα βιβλίο που υπερβαίνει τα αδιέξοδα της συζήτησης για την επανένωση – και έχει προκαλέσει έναν έντονο δηµόσιο διάλογο στη γερµανική κοινωνία.