Με τις μεθόδους της ανάλυσης δεδομένων ο ερευνητής ξεκινά από τα δεδομένα και ερευνά για ομαδοποιήσεις, σχέσεις ή τάσεις που μπορούν αυτά να περιέχουν, δίνει έμφαση στη γραφική απεικόνισή τους και ανακαλύπτει απλές, αλλά λειτουργικές περιγραφές των χαρακτηριστικών τους. Ο αναλυτής δεδομένων αναζητά ενδείξεις τυχόν εξαιρετικών περιπτώσεων αναγνωρίζοντας ότι τα δεδομένα συχνά είναι ετερογενή και έχει στη διάθεσή του εργαλεία για τον εντοπισμό και την απομόνωση ιδιόμορφων τιμών και ξεχωριστών υποομάδων. Η χαρακτηριστική ιδιότητα που ξεχωρίζει τις μεθόδους αυτές από την κλασική στατιστική ανάλυση είναι η απουσία τεχνικών υποθέσεων.