Επιστροφή στην Ασία

Η Επιστροφή στην Ασία είναι το τελευταίο μυθιστόρημα του Ε. Ζάχου Παπαζαχαρίου. Πρόκειται για μια περιήγηση στη Μικρά Ασία με πρόσχημα την επίσκεψη στις πόλεις που φιλοξενούσαν τις Επτά Εκκλησίες της Αποκαλύψεως. Είναι το μυθιστόρημα αυτό ένα ταξιδιωτικό χρονικό ή μια αυτοβιογραφία του συγγραφέα; Τίποτα απ’ τα δύο! «Είναι ένα συναξάρι με αληθινές ζωές ανθρώπων που δεν είχαν ξεχάσει πως ήταν άνθρωποι», όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο Ζάχος. Και γύρω απ’ τους ανθρώπους αυτούς, που υπήρξαν πρότυπα και μέντορές του μέσα από βιώματα δικά του ή αναμνήσεις των προγόνων του, πλέκονται ιστορίες, αληθινές ή φανταστικές. Με τις ιστορίες, αυτές ο Ζάχος μάς αποχαιρετά με χιούμορ και γλώσσα μιλητή, γράφοντας για την πρώτη περίοδο της Δυναστείας του Οσμάν, για τον Μανιχαϊσμό και τον Τριαδισμό, για τις σχέσεις Γραικών και Τούρκων πριν από την Ανταλλαγή, για τη σημασία της συνδιαλλαγής στον θεσμό του Παζαριού, για τα λάθη της πρόσφατης ιστορίας της χώρας μας. Προφητεύει επίσης την παρακμή της Ευρώπης –στο πρόσωπο ενός Γάλλου τουρίστα–, πολύ πριν τη σημερινή σύγκρουση Ανατολής και Δύσης.