Ο τόμος αυτός, δεύτερος της σειράς " Η αρχαία ελληνική σκέψη στο νεοελληνικό λόγο", αναφέρεται στους προσωκρατικούς φιλοσόφους και στους σοφιστές· περιέχει επίσης πολλές ιστορικές φράσεις. Από τους προσωκρατικούς φιλοσόφους μεγάλες μορφές υπήρξαν ο Ηράκλειτος ο Εφέσιος με το γνωστό "πάντα ρει" και ο Δημόκριτος ο Αβδηρίτης με τη θεωρία "τα άτομα και τον κενόν". Ξεχωριστή θέση κατέχουν οι Ίωνες φιλόσοφοι Θαλής, Αναξίμανδρος και Αναξιμένης, επειδή είναι οι πρώτοι που εζήτησαν να ερμηνεύσουν την προέλευση και τη λειτουργία του κόσμου από φυσικά αίτια και όχι με μύθους: "από το μύθο στο λόγο". Οι σοφιστές, αφήνοντας το φυσικό κόσμο, στρέφονται στον άνθρωπο και τα προβλήματά του, για να τον βοηθήσουν στη ζωή. Φιλοσοφία των Ιώνων και Σοφιστική αποτελούν σταθμούς στην ιστορία του πνεύματος.