Η ορθολογικότητα του καπιταλισμού

Ο Κορνήλιος Καστοριάδης υπήρξε αναντίρρητα ένας από τους πιο σημαντικούς στοχαστές του εικοστού αιώνα, ένας βαθύνους και οξυδερκής μελετητής της κοινωνίας και της πολιτικής, αλλά και της ψυχανάλυσης και της επιστήμης....

Τα κείμενα που περιέχονται σ αυτό το βιβλίο είναι οι διαλέξεις που έδωσε ο Κ....

Ο Καστοριάδης είχε θέσει με ιδιαίτερη δριμύτητα το θέμα του νοήματος αλλά και του μέλλοντος της καλλιτεχνικής δημιουργίας πολύ προτού ξεσπάσει η διαμάχη για "την κρίση της σύγχρονης τέχνης"....

-...Τι σημαίνουν σήμερα για μας οι λέξεις "πολιτική" και "επανάσταση"; Ο Κορνήλιος Καστοριάδης για ν΄ απαντήσει σ΄ αυτό το πρόβλημα χρειάστηκε να παραμερίσει τις έτοιμες λύσεις, έπαψε να σέβεται τη λογική του δόγματος, έδωσε μια νέα διάσταση στην επαναστατική προοπτική, και όπως λέει ο ίδιος: "Κανείς δεν έχει το δικαίωμα να μιλάει εν ονόματι της εργατικής τάξης, παρά μόνο η ίδια η εργατική τάξη. Όταν λοιπόν ένας πολιτικός μιλάει εν ονόματι της εργατικής τάξης, του έθνους κτλ. πρέπει να ξέρουμε πως είτε απατά είτε απατάται. Τρίτος όρος δεν υπάρχει"

Τα κείμενα, που συμπεριλαμβάνονται σε αυτό το βιβλίο –κείμενα σύντομα και συχνά συνδεδεμένα με την άμεση πραγματικότητα–, έχουν έναν εισαγωγικό χαρακτήρα που διευκολύνει την πρόσβαση στα εκτενέστερα και ίσως δυσκολότερα γραπτά του έργου του Κορνήλιου Καστοριάδη.

Δεν βλέπω, όπως νομίζω ότι και κανείς δεν μπορεί να δεί, εκτός αν είναι τελείως φαντασιόπληκτος ή προγονόπληκτος,

-...

Από τον Πλάτωνα ως τον Μαρξ, η πολιτική σκέψη εμφανίστηκε ως εφαρμογή μιας θεωρίας της ουσίας της κοινωνίας και της ιστορίας....

Ο τόμος αυτός περιλαμβάνει τις διαλέξεις του Κορνήλιου Καστοριάδη τους πέντε πρώτους μήνες διδασκαλίας του στην Ανωτάτη Σχολή Κοινωνικών Επιστημών (EHESS) το ακαδημαϊκό έτος 1982-1983, όπου εξηγούσε τις φαινομενικά "παράδοξες" έννοιες που διατυπώνονται σε ανέκδοτο κείμενο του 1979, το οποίο δημοσιεύεται επίσης εδώ....

Ο δεύτερος τόμος της Ελληνικής ιδιαιτερότητας αφιερώνεται στη γέννηση, στη φύση και στη λειτουργία της αθηναϊκής δημοκρατίας....

Ο τρίτος τόμος της "Ελληνικής ιδιαιτερότητας" αφιερώνεται στο έργο του Θουκυδίδη....

Υπάρχει ένα νήμα που για άλλους ενώνει και για άλλους χωρίζει τη σκέψη του Κορνήλιου Καστοριάδη από τον αναρχισμό και τους αναρχικούς....

Τον Δεκέμβρη του 1994, ο Κορνήλιος Καστοριάδης συναντά και συζητά με συντάκτες της επιθεώρησης MAUSS, του Αντιωφελιμιστικού Κινήματος στις Κοινωνικές Επιστήμες, όπως ο Alain Caille, ο Jaques Dewitte, ο Serge Latouche, και η Chantal Mouffe....

Από τις δύο πυρηνικές φαντασιακές σημασίες, των οποίων η πάλη καθόρισε τη νεώτερη Δύση, την απεριόριστη επέκταση της ψευδο-ορθολογικής ψευδο-κυριαρχίας και το πρόταγμα της αυτονομίας, η πρώτη φαίνεται να θριαμβεύει εφ όλης της γραμμής, η δεύτερη να υφίσταται μια παρατεταμένη έκλειψη....

Το έργο του φιλοσόφου της αυτονομίας Κορνήλιου Καστοριάδη, με το ασυνήθιστα πολύπλευρο εύρος του, τον καθιστά έναν από τους μεγαλύτερους στοχαστές του 20ού αιώνα...

«Η αστάθεια και ο διαμελισμός του παγκόσμιου συστήματος κυριαρχίας έχουν φτάσει σε τέτοιο σημείο, ώστε να βρισκόμαστε ξανά μέσα στην προοπτική ενός παγκόσμιου πολέμου...

Κοινή θεματική των παρεμβάσεων που απαρτίζουν τον ανά χείρας τόμο είναι η προσπάθεια του Καστοριάδη ν’ αναλύσει τις διαφορετικές όψεις του φαινομένου που αποκαλεί «άνοδο της ασημαντότητας»: από την πολιτική απάθεια των πληθυσμών και την υποχώρηση της ταξικής πάλης μέχρι το ξεθύμασμα της καλλιτεχνικής δημιουργίας και την περιστολή του φιλοσοφικού στοχασμού στον σχολιασμό κλασικών κειμένων· από τη διάβρωση των έμφυλων ρόλων και των κοινωνικών προτύπων μέχρι την κρίση της εκπαίδευσης και την αδυναμία των σύγχρονων κοινωνιών να σχηματίσουν οποιαδήποτε θετική εικόνα για τον εαυτό τους...

"Στη σημερινή εποχή κηρύσσεται πανηγυρικά ο θρίαμβος του καπιταλισμού, όμως πιστεύω ότι όταν κατακάτσει ο κουρνιαχτός από τα συμβάντα, τότε θα παρατηρήσουμε ότι τα βαθύτερα ζητήματα εξακολουθούν να είναι άλυτα,

Γνωρίζαμε στο πρόσωπο του Κορνήλιου Καστοριάδη (1922-1997) έναν από τους θεμελιωτές του Σοσιαλισμός ή Βαρβαρότητα, του περιοδικού που αντιστάθηκε σε κάθε είδους σταλινισμό, διατηρώντας την ιδέα της εργατικής αυτοδιαχείρισης και της κριτικής της γραφειοκρατικής κοινωνίας...