Η Μάνη είναι τόπος φτωχός και άγονος, δυσπρόσιτος και πετρώδης, διαχρονικά όμως βεβαιώνεται πως στάθηκε λιμάνι σωτηρίας για τους Έλληνες στις δύσκολες τις ώρες. Ο Ταΰγετος, που κατά την αρχαιότητα ονομαζόταν Ταλετός και κατά τους βυζαντινούς χρόνους Πενταδάκτυλος, υπήρξε τόπος καταφυγής και λίκνο ελευθερίας. Οι βυζαντινές οικογένειες-οίκοι που κατέφυγαν στη Μάνη τίμησαν τον ελληνισμό με τους αγώνες τους. Οι Κομνηνοί, οι Κοντόσταυλοι, οι Δομέστιχοι, οι Δαλασσηνοί, οι Καντακουζηνοί, οι Καβαλιεράκηδες-Φωκάδες κ.ά. υπήρξαν σπλάχνα και φωτοδότες της Πατρίδας. Το ιστορικό παρελθόν του οίκου των Δαλασσηνών κατά τη βυζαντινή περίοδο, οι μετακινήσεις και οι δυσκολίες που βίωσαν κατά τους μεταβυζαντινούς χρόνους, η έλευσή τους στον Μοριά, η διαμονή τους στο δεσποτάτο του Μυστρά και η αντίστασή τους στον Μωάμεθ Β΄ και στον Τούρκο στρατηγό-σερασκέρη Τουραχάν ήταν δυναμικές και αξιόλογες πράξεις. Η εγκατάστασή τους στα ορεινά της Λακωνικής-Μάνης, στις κρημνώδεις και απάτητες βουνοπλαγιές της, έγινε θείο ενδιαίτημα του αγώνα τους. Οι ανδρείοι πολεμιστές της Μάνης αναδείχθηκαν το 1821 υπέρμαχοι της λευτεριάς των Ελλήνων. Στην παρούσα μελέτη εκτίθενται ονόματα, κατάστιχα και αρχεία γενναιότητας και προσφοράς στον υπέρ της ανεξαρτησίας αγώνα των Ελλήνων. Οι Δαλασσηνοί και οι ομοταγείς προς αυτούς οικογένειες έδωσαν το ξεχωριστό μήνυμα του «εἷς οἰωνὸς ἄριστος ἀμύνεσθαι περὶ πάτρης».
