Μυθιστόρημα σε εννέα επιστολές

Ένα δάνειο, δύο φίλοι και οι αποτυχημένες τους προσπάθειες να συναντηθούν και να τακτοποιήσουν το χρέος. Ή μήπως δεν είναι έτσι; Το «Μυθιστόρημα σε εννέα επιστολές» είναι μια κωμωδία παρεξηγήσεων που εξελίσσεται σε έναν επικοινωνιακό λαβύρινθο από όπου ο αναγνώστης θα βγει μόνο πιάνοντας τον μίτο από τα γράμματα δύο γυναικών που αποκαλύπτουν όσα αποκρύπτουν στην αλληλογραφία τους ο Πιότρ Ίβανιτς και ο Ιβάν Πέτροβιτς. Φάρσα, κοινωνική κριτική και δύο συναρπαστικοί χαρακτήρες που οι αναγνώστες μπορούν να ταυτιστούν ή να αγανακτήσουν μαζί τους σε αυτή την πρώιμη ιστορία του Φιόντορ Ντοστογιέφσκι που προοικονομεί την εξέλιξή του σε έναν από τους μεγαλύτερους συγγραφείς όλων των εποχών. Αξιότιμε κύριε Πιότρ Ίβανιτς, έλαβα το γράμμα σας χθες, το διάβασα και μπερδεύτηκα. Με γυρέψατε, ένας Θεός ξέρει πού, ενώ εγώ ήμουν σπίτι μου. Έως τις 10 θα ερχόταν ο Ιβάν Ίβανιτς Τολοκόνοφ. Μα μόλις πήρα το γράμμα σας, φύγαμε αμέσως με τη σύζυγό μου, μπήκα στα έξοδα να πάρουμε άμαξα, και φτάσαμε στο σπίτι σας κατά τις 6.30. Απουσιάζατε, αλλά μας υποδέχθηκε η κυρία σας. Σας περίμενα μέχρι τις 10.30, δεν μπορούσα να μείνω πιο αργά. Έφυγα με τη σύζυγό μου, ξαναμπήκα στα έξοδα της άμαξας, την άφησα στο σπίτι μας και πήγα μόνος μου στους Περεπάλκιν, πιστεύοντας ότι θα ήσασταν εκεί ― αλλά έπεσα έξω. Επιστρέφοντας σπίτι μου, έμεινα άγρυπνος όλη νύχτα ― μ’ έτρωγε η αγωνία. Το πρωί ήρθα απ’ το σπίτι σας τρεις φορές: στις 9, στις 10 και στις 11· τρεις φορές μπήκα στα έξοδα της άμαξας και ισάριθμες δεν πέρασα το κατώφλι σας. Διάβασα την επιστολή σας κι εξεπλάγην. Γράφετε για τον Γιεβγκένι Νικολάιτς· με παρακαλάτε να του πετάξω καμιά σπόντα, αλλά για ποιο πράγμα ―; δεν λέτε. Σας επισημαίνω το εξής: όλα τα γράμματα δεν είναι ίδια· τα σημαντικά δεν τα δίνω στη σύζυγό μου να τα κάνει ρόλεϊ! Δεν καταλαβαίνω με ποιο κίνητρο μου τα γράψατε όλα αυτά. Όπως και να ’χει, γιατί να μπλέξω σ’ αυτή την ιστορία; Δεν μου αρέσει να χώνω τη μύτη μου στις δουλειές των άλλων. Ίσως διαφωνήσετε, αλλά μου φαίνεται πως πρέπει να σας εξηγήσω ορθά-κοφτά κάποια πράγματα το συντομότερο δυνατόν. Είμαι στριμωγμένος οικονομικά και δεν ξέρω τι θα κάνω αν παραβιάσετε τους όρους της συμφωνίας μας. Άλλη μια αμαξάδα για το τίποτα; Η άμαξα κοστίζει και η σύζυγός μου γκρινιάζει να της πάρω ένα βελούδινο καπελάκι της μόδας. Όσο για τον Γιεβγκένι Νικολάιτς, ν’ αναφέρω πως δεν έχασα τον χρόνο μου χθες στο σπίτι του Πάβελ Σεμιόνοβιτς Περεπάλκιν ― έκανα την έρευνά μου. Έχει πεντακόσιους δουλοπάροικους στην επαρχία Γιάροσλαβ και περιμένει να κληρονομήσει από τη γιαγιά του και άλλα κτήματα ―κοντά στη Μόσχα― με τριακόσιους δουλοπάροικους. Πόσα χρήματα έχει, δεν ξέρω· θα ’πρεπε να ’χατε καταλάβει εσείς. Ας ορίσουμε επιτέλους ένα μέρος συνάντησης, σας παρακαλώ. Είδατε χθες τον Ιβάν Αντρέιτς, και μου γράφετε πως σας είπε ότι ήμουν με τη σύζυγό μου στο Θέατρο Αλεξαντρίνσκι. Ε λοιπόν, είναι ψεύτης και δεν πρέπει να τον εμπιστεύεστε σε τέτοιες υποθέσεις. Μόλις προχθές η γιαγιά του έχασε οχτακόσια ρούβλια εξαιτίας του. Μετά τιμής. Υ.Γ. ― Η σύζυγός μου είναι έγκυος· έχει άγχος και πότε-πότε νιώθει πιεσμένη. Καμιά φορά στο θέατρο βάζουν πυροβόλα να εκπυρσοκροτούν και ψεύτικους κεραυνούς. Έτσι, απ’ τον φόβο μην πάθουν τα νεύρα της, δεν την πηγαίνω θέατρο. Εγώ, πάλι, δεν είμαι προκατειλημμένος μ’ αυτό το θέαμα.