Ο φετιχιστικός χαρακτήρας του εμπορεύματος και το μυστικό του

ΣΤΗ ΔΙΚΗ ΜΑΣ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΛΥΚΟΦΩΤΙΚΟΥ καπιταλισμού όπου κυριαρχεί το χρηματιστικό κεφάλαιο, το τερατώδες απόλυτο φετίχ, ιδιαίτερα μετά το κραχ του 2008 και την παγκόσμια κρίση, που, άλυτη, κλιμακώνεται δραματικά στο πρώτο τέταρτο του 21ού αιώνα, δεν μπορούμε να αγνοήσουμε ή να βάλουμε «σε παρένθεση» το αριάδνειο νήμα για την έξοδο από το λαβύρινθο, το οποίο μας δίνει το μαρξικό Κεφάλαιο. Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει το πυκνό πρώτο κεφάλαιο του Βιβλίου Ι, με κορύφωση την αποκάλυψη του μυστικού ενός αναποδογυρισμένου κόσμου. Στην κατάληξή του, αποκαλύπτει, μαζί με το μυστικό τού φετιχισμού του εμπορεύματος, και τον αινιγματικό χαρακτήρα του καπιταλισμού στον κεντρικό του πυρήνα: Πρόκειται για τον ιδιαίτερο υλικό τρόπο παραγωγής, εκείνη την ιστορική μορφή της κοινωνικής ενεργού διαδικασίας της ζωής όπου οι σχέσεις προσώπων και πραγμάτων αναποδογυρίζονται και «μια καθορισμένη κοινωνική σχέση μεταξύ ανθρώπων παίρνει για αυτούς τη φαντασμαγορική μορφή μιας σχέσης ανάμεσα σε πράγματα». H παρούσα μετάφραση έχει αφετηρία και βάση τη γαλλική μετάφραση του Joseph Roy, στην οποία επενέβη ενεργά ο ίδιος ο Μαρξ. Έγιναν προσθήκες, όπου αυτό κρίθηκε διαφωτιστικό και γόνιμο στη σκέψη, με μερικές από τις τροπολογίες του ίδιου του Μαρξ στη δεύτερη γερμανική έκδοση αλλά κι αργότερα. Η διαλεκτική ανάλυση του Μαρξ θυμίζει την «τερματιζόμενη και ατέρμονη ψυχανάλυση » του Φρόυντ. Όπως έγραφε ο Ένγκελς, «όλος ο τρόπος σκέψης του Μαρξ δεν είναι δόγμα αλλά μέθοδος. Δεν προσφέρει έτοιμα δόγματα αλλά τα βασικά σημεία αναφοράς για παραπέρα έρευνα και τη μέθοδο αυτής της έρευνας».