Ο θεσμός της προίκας στην Κύπρο κατά τον 20ο αιώνα (1920-1974)

Η προίκα, ένας θεσμός βαθιά ριζωμένος στην κυπριακή κοινωνία, διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στη συγκρότηση της οικογένειας, στη μεταβίβαση της περιουσίας και στη διαμόρφωση των κοινωνικών σχέσεων. Η παρούσα μελέτη διερευνά το προικοδοτικό σύστημα στην Κύπρο κατά την περίοδο 1920–1974, αξιοποιώντας προικοσύμφωνα της εποχής ως πολύτιμες ιστορικές μαρτυρίες. Μέσα από την ιστορικοκοινωνική προσέγγιση αναδεικνύονται οι πρακτικές μεταβίβασης της οικογενειακής περιουσίας, η οικονομική συγκρότηση των νέων νοικοκυριών, καθώς και οι σύνθετες σχέσεις ανάμεσα στην Εκκλησία, την οικογένεια και το κράτος. Η έρευνα αποκαλύπτει ότι η προικοδοσία δεν αποτελούσε απλώς ένα γαμήλιο έθιμο, αλλά έναν εδραιωμένο κοινωνικό και οικονομικό θεσμό, μέσω του οποίου οι οικογένειες του γαμπρού και της νύφης συνέβαλλαν, σε διαφορετικό βαθμό, στη δημιουργία της νέας οικογενειακής εστίας. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η σχέση της προίκας με τη θέση της γυναίκας. Ενώ αρχικά η προικοδότησή της με κινητά και ακίνητα αγαθά λειτουργούσε ως μέσο συμμετοχής της στην οικογενειακή περιουσία, οι οικονομικοί και κοινωνικοί μετασχηματισμοί μετέβαλαν σταδιακά τον χαρακτήρα του θεσμού. Ιδίως κατά την περίοδο 1960–1974, η προίκα αναδείχθηκε σε σημαντικό παράγοντα των γαμήλιων διαπραγματεύσεων, επηρεάζοντας τη θέση της γυναίκας και τις οικογενειακές ισορροπίες. Μια τεκμηριωμένη ιστορική και κοινωνική μελέτη που φωτίζει, μέσα από τον θεσμό της προίκας, τις αντιλήψεις, τις αξίες και τις μεταβολές της κυπριακής κοινωνίας σε μια κρίσιμη περίοδο της νεότερης ιστορίας της.