Το βιβλίο του Ηλία Χρ. Θάνου, με τίτλο «Οι αγωνιστές του 1821 απ’ την Πολύδροσο (Σουβάλα) Φωκίδας», αποτελεί μια εμπεριστατωμένη ιστορική μελέτη που έρχεται να καλύψει ένα σημαντικό κενό στη Σουβαλιώτικη βιβλιογραφία. Το κεντρικό θέμα του έργου είναι η ανάδειξη και καταγραφή της δράσης περισσότερων από 130 λησμονημένων αγωνιστών από την Πολύδροσο (ιστορική Σουβάλα) Φωκίδας, οι οποίοι συμμετείχαν ενεργά στον υπέρ της Ανεξαρτησίας Αγώνα του 1821. Η θεματολογία του βιβλίου αναπτύσσεται μέσα από μια πρωτότυπη και σχολαστική έρευνα σε πρωτογενείς και δευτερογενείς πηγές, όπως τα Γενικά Αρχεία του Κράτους (ΓΑΚ), το Αρχείο Αγωνιστών της Εθνικής Βιβλιοθήκης και τα Αρχεία της Ελληνικής Παλιγγενεσίας. Ο συγγραφέας επιλέγει έναν «ανορθόδοξο», αλλά εξαιρετικά χρήσιμο τρόπο παρουσίασης: Για κάθε αγωνιστή παραθέτει πρώτα τις αναφορές από τη δευτερογενή βιβλιογραφία και στη συνέχεια το σώμα των πρωτογενών εγγράφων και πιστοποιητικών της εποχής, τα οποία έχει μετατρέψει σε κείμενο για να είναι προσβάσιμα στον σύγχρονο αναγνώστη. Η έρευνα του συγγραφέα καταφέρνει να συνδέσει τα ιστορικά ονόματα του χωριού με τους προπάτορες των σημερινών κατοίκων, παρά τις δυσκολίες που παρουσιάζει ο γραφικός χαρακτήρας και οι πιθανές παρανοήσεις των γραμματέων της εποχής. Το βιβλίο χαρτογραφεί τη συμμετοχή των Σουβαλιωτών στις σημαντικότερες μάχες της Στερεάς Ελλάδας, όπως στη Μενδενίτσα, τα Βασιλικά, την Αράχωβα, το Δίστομο, το Χάνι της Γραβιάς και την ηρωική πολιορκία του Μεσολογγίου. Μέσα από τα πιστοποιητικά αναδεικνύεται η συνεργασία τους με κορυφαίους οπλαρχηγούς, όπως ο Γεώργιος Δυοβουνιώτης, ο Νάκος Πανουργιάς, ο Γεώργιος Καραϊσκάκης και ο Ιωάννης Γκούρας. Ο Ηλίας Χρ. Θάνος, ένας νέος ιστοριοδίφης που έχει ήδη τιμηθεί δις με το Α’ βραβείο ολοκληρωμένου έργου από την Ένωση Ελλήνων Λογοτεχνών (2025), υπογράφει αυτό το πόνημα ως ένα «ελάχιστο χρέος» προς τους προγόνους του. Το βιβλίο, δεν περιορίζεται σε μια ξηρή παράθεση ονομάτων, αλλά αποτελεί ένα ζωντανό μνημείο της τοπικής ιστορίας, προσφέροντας στους μελετητές και στους απογόνους των αγωνιστών έναν ανεκτίμητο θησαυρό τεκμηρίων. Πρόκειται για μια έκδοση που αναδεικνύει την Πολύδροσο ως έναν τόπο με βαθιά και αδιάλειπτη προσφορά στους εθνικούς αγώνες.
