Η πλούσια σε δραστηριότητες παροικιακή ζωή των Ελλήνων στη Νότια Ρωσία του 18ου αιώνα, στις πόλεις Ροστόφ, Ταϊγάνιο, Μαριούπολη και κυρίως στην Οδησσό, που έμελλε να σηματοδοτήσει, με την ίδρυση της Φιλικής Εταιρείας, την έναρξη του απελευθερωτικού αγώνα, καταγράφεται λεπτομερειακά σε αυτή την ιστορική έκδοση....

Ο συγγραφέας επικεντρώνει το ενδιαφέρον του στη Σύρο, το σπουδαιότερο οικονομικό κέντρο της χώρας εκείνη την εποχή, και: α) εξετάζει τη λειτουργία των κλάδων αιχμής της εθνικής οικονομίας στον τόπο όπου σημείωσαν τη μεγαλύτερη ανάπτυξη, β) εντοπίζει τις σχέσεις εμπορίου και ναυτιλίας, γ) ανιχνεύει τα αίτια ανάπτυξης άλλων οικονομικών δραστηριοτήτων, όπως η βιομηχανία, η ναυπηγική, οι ασφάλειες και ο χρηματοπιστωτικός τομέας, δ) εξετάζει τους μηχανισμούς ένταξης της συριανής οικονομίας στον ευρύτερο διεθνή χώρο της Ανατολικής Μεσογείου....

Περιέχονται τα κείμενα: Οδησσός Οι ρωσωτουρκικοί πόλεμοι και οι μεταναστεύσεις των Ελλήνων στη Νότια Ρωσία - Εγκατάσταση στην Οδησσό - Η Εκκλησία της Αγίας Τριάδος - Οδησσός: μια σύγχρονη πόλη Κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες στη Νότια Ρωσία - Η ελληνική εμπορική παροικία στη Οδησσό Ο Ελληνικός διαφωτισμός στη Ρωσία Φιλική Εταιρεία Εκπαίδευση και πολιτισμός - Ελληνεμπορική Σχολή - Λύκειο Ρισελιέ - Ροδοκανάκειο Παρθεναγωγείο - Ελληνικό θέατρο Κοινωνία και οικονομία 1870 - 1919 - Κοινωνικοί φορείς: Ελληνική Αγαθοεργός Κοινότητα - Η λέσχη "Ομόνοια" - Κοινωνία και οικονομία Μορφές ελλήνων ομογενών - Οικογένεια Θεόδωρου Ροδοκανάκη - Ζαννής Στεφ....

Το έργο ασχολείται με τη μετάβαση της ελληνικής εμπορικής ναυτιλίας από τα ιστιοφόρα στα ατμοκίνητα πλοία....