Τα ποιήματα συμβαίνουν: Ο Βύρων Λεοντάρης και η εποχή του

Ο Βύρων Λεοντάρης υπήρξε μια άγρυπνη ποιητική και κριτική συνείδηση του 20ού αιώνα. Άνθρωπος με έντονες κοινωνικές και πολιτικές ανησυχίες, ήταν συστηματικά και δραστικά παρών για μία κρίσιμη πεντηκονταετία: αυτήν που καθορίζεται αφενός από το τέλος του Εμφυλίου και αφετέρου από το τέλος της χιλιετίας. Και άφησε βαθύ αποτύπωμα στην ελληνική λογοτεχνία, παραμένοντας εξακολουθητικά επίκαιρος. Στα κείμενα που συναπαρτίζουν τον παρόντα τόμο συζητούνται, μεταξύ άλλων, η αμφισβήτηση της ποιητικής πράξης, άρρηκτα συνυφασμένη με το επίμονο σμίλεμα των λέξεων, ο αιχμηρός συνδυασμός ελεγείας, ειρωνείας και σάτιρας, η ταλάντευση ανάμεσα στην επίγνωση μιας πολιτικής, κοινωνικής, υπαρξιακής ήττας και στην ανυποχώρητη αντίσταση. Προσεγγίζεται, επίσης, ο ποιητικός και κριτικός διάλογος του Λεοντάρη με τον Καρυωτάκη, η υποδοχή του έργου του, οι διασταυρώσεις του με άλλους καλλιτέχνες και στοχαστές. Τα ποιήματα συμβαίνουν, έχει γράψει ο Βύρων Λεοντάρης. Συμβαίνουν εντός της εποχής τους: την κατοικούν, τη μελετούν, τη διαθλούν, την αντιμάχονται. Παράλληλα, συμβαίνουν εντός του πεδίου του λόγου, διερευνώντας και διευρύνοντάς το, ανασκάπτοντας ή υποσκάπτοντάς το. Συμβαίνουν και εντός του ποιητή ή της ποιήτριας, όπως και εντός της αναγνώστριας ή του αναγνώστη: θέτουν ερωτήματα, ιχνηλατούν αδιέξοδα, μας ταράζουν, μας αποσυντονίζουν, μας αναπροσανατολίζουν. Σε αυτές τις διεργασίες επικεντρώνεται η πολύπλευρη μελέτη των κειμένων ενός δημιουργού ο οποίος μας καλεί να σταθούμε «σ’ ὅ,τι ἔχει μείνει ἀτέλειωτο καί μᾶς προσμένει / σ’ ὅ,τι ἔχει μείνει ἀνένδοτο».