Το δικαίωμα στην τεμπελιά

Δουλέψτε, δουλέψτε και, φτωχαίνοντας όλο και πιο πολύ, θα έχετε κι άλλους λόγους να δουλεύετε και να είστε δυστυχισμένοι. Στον απόηχο της Βιομηχανικής Επανάστασης, όταν κυρίαρχο αίτημα του εργατικού κινήματος ήταν το δικαίωμα στην εργασία, ο Γάλλος σοσιαλιστής Πολ Λαφάργκ σοκάρει τους ομοϊδεάτες του διακηρύσσοντας το δικαίωμα στην τεμπελιά: η πολυπόθητη μισθωτή εργασία που ενθαρρύνεται από τη θρησκευτική ηθική για να θρέψει τον καπιταλισμό δεν είναι παρά ένα καθεστώς δουλείας που καταστρέφει τον άνθρωπο, ρουφώντας τους χυμούς, την ανεξαρτησία και την υγεία του. Οι μηχανές που φέρνει το μέλλον μπορούν να τον σώσουν, αλλά μόνο αν ο χρόνος που αποδεσμεύουν γίνει όντως ελεύθερος – και δεν μεταφραστεί, όπως συμβαίνει συνήθως, σε δυσμενέστερες εργασιακές συνθήκες. Χωρίς ίχνος σοβαροφάνειας, ο Λαφάργκ καταρρίπτει με πλήρη διαύγεια τον καθαγιασμένο μύθο της σκληρής δουλειάς, που διατηρείται πάντα στη μόδα, υπέρ της πραγματικής ατομικής ολοκλήρωσης μέσα σ’ ένα απελευθερωτικό κοινωνικό περιβάλλον.