Δημοκρατία - Λόγοι, δοκίμια, διαλέξεις

Με το παρόν πόνημα γίνεται προσπάθεια για μια ακόμα θεώρηση και αξιολόγηση του πολιτεύματος της δημοκρατίας (ανάμεσα στις άλλες πολλές και σημαντικές προσεγγίσεις του) με την παράθεση των νέων πορισμάτων της νομικής, πολιτικής και ιστορικής επιστήμης, προσφέροντας στον αναγνώστη μια νέα οπτική στα πλαίσια της μελέτης και ερμηνείας τού πράγματι ανεξάντλητου θέματος της δημοκρατίας...

Ενώ τα ιστορικά έργα που διερευνούν την εμφάνιση της δημοκρατίας εστιάζονται κατά κανόνα στην αρχαία Ελλάδα και στην προαναγεννησιακή Ευρώπη, Η παρακμή και η άνοδος της δημοκρατίας υιοθετεί έναν παγκόσμιο ορίζοντα έρευνας και αντλεί στοιχεία από όλες τις εποχές και τις ηπείρους για να δείξει ότι η ιστορία της δημοκρατίας είναι πολύ πιο πλούσια και πολύ πιο σύνθετη: μορφές δημοκρατικής λειτουργίας εντοπίζονται σε πολλούς τόπους, σε πολύ διαφορετικές εποχές, από την προκολομβιανή Αμερική ώς την αρχαία Μεσοποταμία και την προαποικιακή Αφρική...

Από τον διάλογο με το έργο του Θουκυδίδη προκύπτει ότι η προσέγγιση της πολιτικής ως δύναμης αποτελεί ιδίωμα πρωτίστως της κρατοκεντρικής συγκρότησης του κόσμου...

Τα κείμενα που περιλαμβάνονται στο ανά χείρας βιβλίο είναι η επεξεργασμένη μορφή εισηγήσεων των συγγραφέων στην Ημερίδα του Επιστημονικού Ομίλου «Αριστόβουλος Μάνεσης» με τίτλο «Από τον Αλέξανδρο Σβώλο στον Αριστόβουλο Μάνεση...

Η επισκόπηση της πολιτικής ιστορίας της Νέας Ελλάδος, των διακοσίων ετών, καταδεικνύει την επιθυμία των Ελλήνων να κυβερνηθούν κατά δημοκρατικό τρόπο, εντός του ελευθέρου κράτους, που προσπαθούσαν να δημιουργήσουν από την αρχή του απελευθερωτικού αγώνος...

Η μελέτη των αντιδημοκρατικών εκτροπών που έλαβαν χώρα στην κλασική Αθήνα για περίπου τριάντα χρόνια και συνέπεσαν με την εποχή της μεγάλης ανάπτυξης της πόλης και προπαντός της πλήρους άνθησης των δημοκρατικών θεσμών συνιστά τον πυρήνα του ανά χείρας βιβλίου...

– Πώς η αντιπροσωπευτική δημοκρατία μάς βοηθά να μη διχαζόμαστε, αλλά να συνυπάρχουμε; – Πώς μεταφράζεται αυτή η συνύπαρξη μέσα στη λειτουργία της πολιτικής; – Πόσο σημαντικό είναι να αναδεικνύουμε τη «συμβιωτική» λειτουργία της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας σε καιρούς που το «θερμόμετρο» της πολιτικής αντιπαράθεσης ανεβαίνει στα ύψη; Από τη γέννησή της ως και σήμερα και από τις διαφορές της με την αρχαία «άμεση» δημοκρατία ως τη σχέση της με το «μικτό πολίτευμα» του Αριστοτέλη, η αντιπροσωπευτική δημοκρατία αναδεικνύεται ως ο εγγυητής της πολιτικής ενότητας και της αμοιβαίας αναγνώρισης του δικαιώματος των πολιτικών αντιπάλων να έχουν υπόσταση, θεσμική ιδιότητα και φωνή που να ακούγεται...

Εδώ και τρεις, τουλάχιστον, δεκαετίες, οι θεσμοί της Δημοκρατίας –και για την ακρίβεια, ως προς το αντικείμενο αυτής της μελέτης, της Αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας– ακολουθούν μια παρακμιακή πορεία, της οποίας μάλιστα η καθοδική τάση επιταχύνεται με γεωμετρική πρόοδο...

«Οι έννοιες», έγραψε ο νοµπελίστας φυσικός George Thomson, είναι «ιδέες που ονοµατίζονται· καθορίζουν τα ερωτήµατα που θέτουµε και τις απαντήσεις που παίρνουµε»...

Στις πρώτες δεκαετίες του εικοστού πρώτου αιώνα πολιτικοί θεωρητικοί, καλλιτέχνες και μυθιστοριογράφοι βεβαιώνουν ότι η φιλελεύθερη δημοκρατία βρίσκεται σε αποσύνθεση...

Οι περισσότεροι από εμάς δεν αμφιβάλλουμε ότι η δημοκρατία είναι το καλύτερο από τα υπάρχοντα πολιτεύματα....

...

Ο συγγραφέας καταθέτει τις απόψεις του για τη λειτουργία του σύγχρονου δημοκρατικού συστήματος και επισημαίνει την ανάγκη επικράτησης ενός νέου προτύπου πολιτικής και κοινωνικής συγκρότησης, με έμφαση στις συμμετοχικές διαδικασίες....

Πώς ακμάζει και παρακμάζει η δημοκρατία; Δημοκρατικός διάλογος με ελευθερία, ευνομία, αλήθεια ή δημαγωγική ανομία, ανελευθερία και αναλήθεια; Οι ενεργοί δημοκρατικοί πολίτες πρέπει να βρίσκονται σε συνεχή επαγρύπνηση....

...