Αποφόρητα

Τα "Αποφόρητα", μεταθανάτιο έργο του Δημητρίου Ι. Πάλλα (1907-1995), αποτελούμενο από σειρά αυτοτελών κεφαλαίων, συγκροτεί μιαν άρτια Εισαγωγή στη Βυζαντινή και Μεταβυζαντινή Αρχαιολογία και Τέχνη, όπως εξελίχθηκε ιδιαίτερα στην Ελλάδα από τις αρχές (4ος αι. μ.Χ.) έως τις μέρες μας. Ο συγγραφέας τους, αυθεντία στα της χριστιανικής λατρείας και βαθύς γνώστης του βυζαντινού και μεταβυζαντινού πολιτισμού, συμπυκνώνει εδώ τα πορίσματα πολυχρόνιων ερευνών και πολυάριθμων δημοσιευμάτων του. Απευθυνόμενος στο ευρύτερο κοινό, επιθυμεί να το υποκινήσει σε γόνιμο στοχασμό σχετικά με την καταγωγή και την εξέλιξη της χριστιανικής τέχνης και να το καταστήσει περισσότερο ευαίσθητο απέναντι στην παράδοσή του. Το πυκνό κείμενο, συνοδευόμενο από εικονογράφηση μνημείων που υπομνηματίζουν τα γραφόμενα, εκφεύγει από την πεπατημένη των συνήθων επιδερμικών "αισθητικών αναλύσεων", μυώντας τον αναγνώστη στην ουσία των πραγμάτων. Ο συνδυασμός Θρησκειολογίας-Θεολογίας, Μαρξισμού-Κοινωνιολογίας και Αρχαιολογίας οδηγεί τον αναγνώστη σε ένα μεστό διάλογο με το ιστορικό και καλλιτεχνικό γίγνεσθαι και με τις ρίζες του κοσμοθεωρητικού του πιστεύω, είτε αποδέχεται είτε απορρίπτει τις -ούτως ή άλλως ρηξικέλευθες για τον τόπο μας και θεωρητικά γερά θεμελιωμένες- απόψεις του συγγραφέα και συγχρόνως οξύνει το στοχασμό του.