Η μάσκα και το πρόσωπο

Το θεατρικό έργο του Luigi Chiarelli «La maschera e il volto» (Η μάσκα και το πρόσωπο) εκπροσωπώντας και φέρνοντας το Teatro Grottesco στο προσκήνιο, ενέπνευσε μια γενιά θεατρικών συγγραφέων όπως ο Luigi Pirandello, o Luigi Antonelli, ο Enrico Cavachioli και ο Dario Niccodemi, οι οποίοι υιοθέτησαν την παραδοξότητα και τη σατιρικότητα του είδους για σχεδόν δύο δεκαετίες. Στις πιο σύγχρονες αναγνώσεις το έργο έχει ερμηνευτεί από την πλευρά των έμφυλων ταυτοτήτων, της φεμινιστικής κριτικής και του αστικού σχετικισμού. Μετά τα μέσα του 20ού αιώνα, το έργο του Chiarelli συνεχίζει να επηρεάζει το ιταλικό δράμα ως πνευματική κληρονομιά δίνοντας τη σκυτάλη σε μεγάλους θεατρικούς συγγραφείς όπως ο Eduardo De Filippo, ο οποίος στα έργα του, με θέμα τη Νάπολη, ενσωμάτωνε γκροτέσκο στοιχεία κοινωνικής παραλογικότητας, και ο Dario Fo που υιοθέτησε τις σατιρικές εκφάνσεις τού γκροτέσκο στο δικό του πολιτικό θέατρο. Ιστορικά θεωρείται ως το θεμελιώδες έργο του Ιταλικού Θεάτρου Grotesque, κυρίως γιατί εγκαινιάζει μια νέα δραματουργική φόρμα κατά την οποία συνδυάζονται κωμωδιακά και τραγωδιακά στοιχεία μέσα σε ένα καθορισμένο πλαίσιο ενός κυρίαρχου κοινωνικού συστήματος που επιβάλλει συγκεκριμένους έμφυλους ρόλους που δεν είναι τίποτα περισσότερο από κοινωνικές μάσκες. Σ’ αυτό το πλαίσιο είναι αναπόφευκτη η σύγκρουση μεταξύ της κοινωνικής επιβολής και της εσωτερικής πραγματικότητας, μεταξύ της μάσκας και του προσώπου/εαυτού. Ο θεματικός άξονας του έργου οδηγεί στην απογύμνωση των ισχυόντων κοινωνικών στερεοτύπων και κανόνων και θέτει το κυρίαρχο δραματουργικό ερώτημα: Ποια είναι η θέση του προσώπου/εαυτού απέναντι στους ρόλους που του ανατίθενται και του επιβάλλονται από τους γραπτούς και άγραφους νόμους, όταν αυτοί αντιτίθενται στο συναίσθημα και τη λογική του; Όταν δεν συμφωνεί η δημόσια με την ιδιωτική εικόνα του προσώπου τότε πρέπει να επιλέξει μια μάσκα, η οποία είναι αποδεκτή από την κοινωνία και τις επιτελεστικές εξουσίες. Όμως αν αυτή η μάσκα είναι αφόρητα ασφυκτική συνειδησιακά;.